Lensle Tüplü Dalış Yapılır mı?
Lensle tüplü dalış yapılabilir ancak kontakt lensin deniz suyuyla temas etmesi enfeksiyon ve tahriş riskini artırdığı için bu uygulama tamamen risksiz değildir. Dalış maskesi doğru oturduğunda gözler normal şartlarda suyla temas etmez. Buna rağmen maskenin su alması, eğitim sırasında çıkarılması veya yüzeyde açılması lensi deniz suyuna maruz bırakabilir.
Görme desteğine ihtiyaç duyan dalgıçlar için yumuşak günlük lensler, sert lenslere göre daha uygulanabilir kabul edilse de sağlık kuruluşları kontakt lenslerin suyla temasından kaçınılmasını önerir. Düzenli dalış yapanlar açısından numaralı veya optik lens takılabilen bir dalış maskesi daha kontrollü bir çözüm olabilir.
Kontakt lens kullanarak dalmayı düşünen kişinin dalıştan önce göz hekimine danışması, eğitmenini ve dalış arkadaşını bilgilendirmesi önemlidir. Lens kullanılması durumunda maskenin yüze tam oturması, yedek lens bulundurulması ve suyla temas eden lensin yeniden kullanılmaması gerekir. Gözde ağrı, kızarıklık veya bulanık görme oluşursa lens çıkarılmalı ve göz sağlığı uzmanına başvurulmalıdır.
Kontakt lensle dalış güvenli midir?
Kontakt lensle dalışın güvenliği, maskenin sızdırmazlığına ve lensin suyla temas edip etmemesine bağlıdır. Dalış maskesinin içinde gözleri çevreleyen bir hava boşluğu bulunur. Maske yüze doğru oturduğu sürece kontakt lens doğrudan deniz suyuna temas etmez.
Ancak hiçbir dalış maskesinin her koşulda su almayacağı garanti edilemez. Şu durumlarda lens deniz suyuyla temas edebilir:
• Maskenin yüz yapısına uygun olmaması
• Maske kayışının yanlış ayarlanması
• Saç veya başlığın silikon eteğin altında kalması
• Eğitim sırasında maskenin çıkarılması
• Maskeye darbe gelmesi veya maskenin yer değiştirmesi
• Maskedeki suyu boşaltırken gözlerin açılması
• Tekneye çıkarken maskenin yüzden indirilmesi
Deniz suyu bakteri, mikroorganizma ve farklı parçacıklar içerebilir. Kontakt lens, bu maddelerin göz yüzeyinde daha uzun süre kalmasına neden olabilir. Bu nedenle maskenin su almaması riski azaltır ancak tamamen ortadan kaldırmaz.
Lensle dalış yapmanın olası riskleri
Göz enfeksiyonu
Kontakt lensin deniz, havuz, göl veya musluk suyuyla temas etmesi mikrobiyal keratit gibi ciddi göz enfeksiyonlarının riskini artırabilir. Nadir görülse de Acanthamoeba keratiti uzun süren tedavi gerektirebilen önemli enfeksiyonlardan biridir.
Lens suyla temas ettiğinde “temiz göründüğü” için yeniden kullanılmamalıdır. Özellikle günlük kullan-at lensler dalışın ardından çıkarılıp atılmalıdır.
Lensin gözden çıkması
Maske su aldığında veya dalgıç suyun içinde gözlerini açtığında kontakt lens yerinden kayabilir. Yumuşak lensler göz yüzeyini daha geniş kapladığı için sert lenslere kıyasla daha zor çıkabilir ancak kaybolma ihtimali tamamen ortadan kalkmaz.
Tek lensin kaybedilmesi, dalış bilgisayarının ve göstergelerin okunmasını zorlaştırabilir. Görme kaybı belirginse dalış arkadaşına işaret verilmeli ve dalış kontrollü biçimde sonlandırılmalıdır.
Bulanık görme ve tahriş
Tuzlu su lensin yapısını ve gözyaşı filmini etkileyebilir. Bunun sonucunda batma, kuruluk, yanma veya geçici bulanık görme meydana gelebilir. Dalış sonrasında devam eden rahatsızlık sıradan bir kuruluk olarak değerlendirilmemelidir.
Sert lenslerde basınç kaynaklı sorunlar
Sert ve bazı gaz geçirgen lenslerin altında dalış sırasında gaz kabarcıkları oluşabilir. Bu durum ağrıya, rahatsızlığa veya bulanık görmeye neden olabilir. Bu nedenle dalışta kontakt lens kullanmayı düşünenlerin lens türünü kendi başına değiştirmek yerine göz hekimine danışması gerekir.
Dalışta hangi lens tercih edilir?
Kontakt lensle dalış yapılacaksa dalış kaynaklarında genellikle yumuşak ve günlük kullan-at lensler öne çıkar. Bununla birlikte lens tercihi göz numarasına, astigmata, kornea yapısına ve mevcut göz sağlığına göre bir uzman tarafından yapılmalıdır.
| Lens türü | Dalış açısından değerlendirme |
|---|---|
| Günlük yumuşak lens | Su teması gerçekleşirse dalış sonrasında çıkarılıp atılabilir |
| Aylık veya iki haftalık yumuşak lens | Kontamine olması hâlinde kalan kullanım süresinden bağımsız olarak değiştirilmesi gerekebilir |
| Sert lens | Maske su aldığında daha kolay yerinden çıkabilir |
| Gaz geçirgen sert lens | Basınç değişimi ve lens altında gaz kabarcığı oluşması nedeniyle uygun olmayabilir |
| Renkli numarasız lens | Görüş düzeltmediği gibi suyla temas ve enfeksiyon riskini de ortadan kaldırmaz |
Günlük lens kullanılması riski sıfırlamaz. Avantajı, suyla temas eden lensin temizlenerek yeniden kullanılmaya çalışılması yerine atılabilmesidir.
Lensle dalmadan önce alınabilecek önlemler
Kontakt lensle dalış yapma kararı göz hekimiyle birlikte verildiyse aşağıdaki önlemler riski azaltmaya yardımcı olabilir:
1. Maskenin yüzünüze uyduğunu kontrol edin. Maskeyi kayışını kullanmadan yüzünüze yerleştirip burundan hafifçe nefes çektiğinizde maske düşmeden durabilmelidir.
2. Günlük kullan-at lensleri değerlendirin. Bunun size uygun olup olmadığına göz hekiminiz karar vermelidir.
3. Lensi kuru ve temiz ellerle takın. Tekne üzerinde ıslak, kumlu veya tuzlu ellerle lens değiştirmeyin.
4. Yedek lens ve gözlük bulundurun. Bir lens kaybolursa sonraki dalışa hazırlıksız devam etmeyin.
5. Eğitmeninize bilgi verin. Maske çıkarma ve boşaltma çalışmalarında lens kullandığınız bilinmelidir.
6. Dalış arkadaşınızı bilgilendirin. Görme problemi yaşadığınızda kullanacağınız işareti dalıştan önce kararlaştırın.
7. Maskeye su girerken gözlerinizi kapatın. Bu yöntem su temasını azaltabilir ancak mutlak koruma sağlamaz.
8. Suyla temas eden lensi yeniden kullanmayın. Lensi musluk veya şişe suyuyla yıkamayın.
9. Belirti oluşursa dalışı sonlandırın. Ağrı, kızarıklık, ışık hassasiyeti veya bulanık görüş göz ardı edilmemelidir.
Dalış planı sırasında görme ihtiyacınızı, maske sorunlarını ve acil durumda uygulanacak yöntemi dalış arkadaşınızla önceden konuşmanız gerekir.
Maske su alırsa ne yapılmalıdır?
Kontakt lens kullanırken maske su alırsa panik yapılmamalı ve regülatörden normal şekilde nefes almaya devam edilmelidir. Baş hafifçe yukarı kaldırılarak maskenin üst bölümü bastırılmalı ve burundan kontrollü biçimde nefes verilerek su boşaltılmalıdır.
Bu işlem sırasında gözleri kapalı tutmak lensin suyla temasını azaltabilir. Maskenin tamamen çıkarılmasını gerektiren bir eğitim yapılıyorsa durum önceden eğitmene bildirilmelidir.
Lensin yerinden çıktığı veya görüşün bozulduğu düşünülüyorsa:
• Dalış arkadaşına görme problemi yaşandığını bildirin.
• Göstergeleri okuyamadığınız durumda dalışa devam etmeyin.
• Dalış lideriyle birlikte kontrollü çıkış prosedürünü uygulayın.
• Yüzeye çıktıktan sonra lensi kuru ve temiz ellerle çıkarın.
• Suya temas eden lensi tekrar takmayın.
Görüş problemi yaşayan dalgıcın derinlik, çıkış hızı ve süre bilgilerini takip etmesi zorlaşabilir. Bu nedenle ekranı rahat okunabilen bir dalış bilgisayarı kullanmak önemli olsa da cihaz, kaybedilen görüşün yerine geçmez.
Numaralı dalış maskesi lens yerine kullanılabilir mi?
Numaralı dalış maskesi, kontakt lens kullanmak istemeyen veya düzenli dalış yapan kişiler için en güçlü alternatiflerden biridir. Bu maskelerde standart camların yerine görme kusuruna uygun optik camlar kullanılabilir.
Bazı dalış maskelerinde sağ ve sol göz için farklı numaralarda hazır optik cam takılabilir. Daha karmaşık astigmat, yüksek numara veya özel merkezleme ihtiyacında kişiye özel cam uygulanması gerekebilir.
Numaralı maskenin avantajları şunlardır:
• Kontakt lens ile deniz suyu arasındaki temas riski ortadan kalkar.
• Lensin kayması veya gözden çıkması sorunu yaşanmaz.
• Göz kuruluğu yaşayanlar için daha konforlu olabilir.
• Dalış boyunca göstergelerin ve el işaretlerinin net görülmesini sağlar.
• Uzun vadede düzenli dalış yapanlar için pratik bir çözüm sunabilir.
Dezavantajı ise maske çıkarıldığında görüş düzeltmesinin de kaybolmasıdır. Bu nedenle yedek maskenin de benzer numaralı olması veya dalış arkadaşının durumdan haberdar edilmesi yararlı olabilir.
Optik cam kullanımına uygun modelleri dalış maskesi kategorisinde inceleyebilirsiniz. Değiştirilebilir optik lens sistemine sahip Scubapro D-Mask gibi ürünlerde desteklenen numara aralıkları ürün özelliklerine göre kontrol edilmelidir.
Gözlükle tüplü dalış yapılabilir mi?
Standart günlük gözlükler dalış maskesinin altında kullanılmaya uygun değildir. Gözlüğün sapları maskenin silikon eteğinin altından geçtiğinde sızdırmazlık bozulur ve maskeye su girebilir. Çerçevenin maske içinde yüze baskı yapması da rahatsızlık oluşturabilir.
Gözlük kullanan dalgıçların başlıca seçenekleri şunlardır:
• Numaralı dalış maskesi
• Değiştirilebilir optik camlı maske
• Kişiye özel yapıştırılan optik cam
• Göz hekimi uygun görürse yumuşak kontakt lens
• Yakın okumaya ihtiyaç duyanlar için bifokal veya büyütücü maske camı
Su altında nesneler kırılma etkisiyle daha büyük ve yakın görünebilir. Ancak bu etki gerçek bir göz numarası düzeltmesi değildir. Dalgıç; basınç göstergesini, dalış bilgisayarını ve arkadaşının işaretlerini rahatça görebilmelidir.
Numaralı dalış maskesi nasıl seçilir?
Numaralı maske seçiminde yalnızca göz derecesine bakmak yeterli değildir. Öncelikle maskenin yüz yapısına doğru oturması ve sızdırmazlık sağlaması gerekir.
Seçim sırasında şu özellikler değerlendirilmelidir:
• Sağ ve sol cama ayrı numara uygulanıp uygulanamadığı
• Maskenin desteklediği diyoptri aralığı
• Astigmatlı cam uygulamasının mümkün olup olmadığı
• Optik camların sonradan değiştirilebilmesi
• Silikon eteğin yüz hatlarıyla uyumu
• Maskenin iç hacmi ve görüş açısı
• Burun cebinin eşitlemeye uygunluğu
• Yedek cam ve parça bulunabilirliği
Kişisel kullanımda maskenin öncelikli ekipmanlardan biri olmasının nedenlerini ilk dalış ekipmanı rehberinde inceleyebilirsiniz.
Lens ve numaralı maske karşılaştırması
| Özellik | Kontakt lens | Numaralı dalış maskesi |
|---|---|---|
| Maske çıkarıldığında görüş | Devam eder | Görüş düzeltmesi kaybolur |
| Su teması riski | Maske su alırsa bulunur | Kontakt lense bağlı risk bulunmaz |
| İlk maliyet | Genellikle daha düşük | Cam ve maskeye göre daha yüksek olabilir |
| Farklı maskelerle kullanım | Uygun lensle mümkündür | Optik cam belirli maskeye bağlıdır |
| Kaybolma ihtimali | Maske su aldığında bulunur | Maske yüzde kaldığı sürece düşüktür |
| Düzenli kullanım | Hijyen ve yedek lens gerektirir | Düzenli dalışlarda daha pratik olabilir |
| Astigmat ve özel numara | Reçeteye göre seçenek bulunabilir | Kişiye özel cam gerekebilir |
Seyrek dalış yapan ve göz hekimi tarafından kontakt lens kullanımı uygun bulunan kişiler günlük lensi pratik bulabilir. Sık dalış yapanlar, suyla temas riskini azaltmak ve daha istikrarlı görüş sağlamak için numaralı maskeyi değerlendirebilir.
Dalış maskesi ve lens temizliği
Dalış sonrasında maske tatlı suyla durulanmalı ve doğrudan güneş ışığından uzakta kurutulmalıdır. Maskenin iç kısmında kalan tuz ve kum, silikon yüzeyin zamanla yıpranmasına veya sonraki kullanımda sızdırmazlığın bozulmasına neden olabilir.
Kontakt lens ise hiçbir zaman deniz, musluk veya şişe suyuyla temizlenmemelidir. Günlük lensler kullanım sonrasında atılmalı; tekrar kullanılabilen lenslerde yalnızca göz hekiminin ve üreticinin önerdiği steril solüsyon kullanılmalıdır.
Maskede net görüş sağlamak için lens kullanımı kadar buğulanmanın önlenmesi de önemlidir. Doğru hazırlık yöntemlerini dalış maskesi ve deniz gözlüğü buğu önleme rehberinde bulabilirsiniz.
Maske ve diğer ekipmanların sezon boyunca doğru temizlenmesi için tüplü dalış ekipman bakımı ve temizliği adımları uygulanabilir.
Lensle dalış mı numaralı maske mi?
Kontakt lensle dalış pratikte yapılabilse de lensin suyla temas etme ihtimali göz sağlığı açısından dikkate alınmalıdır. En düşük temas riskini hedefleyen ve düzenli dalış yapan kişiler için numaralı dalış maskesi daha kontrollü bir seçenektir.
Lens kullanılması gerekiyorsa göz hekiminden görüş alınmalı, mümkünse günlük yumuşak lens değerlendirilmeli, maskenin sızdırmazlığı kontrol edilmeli ve suyla temas eden lens tekrar kullanılmamalıdır. Eğitmen ve dalış arkadaşı da görme desteğine ihtiyaç duyulduğunu bilmelidir.
Maske, dalış bilgisayarı, regülatör ve diğer kişisel ihtiyaçlar için Dalış Dükkanı dalış malzemeleri ve dalış ekipmanlarını kullanım alanlarına göre karşılaştırabilirsiniz. Ürün seçimi, dalış eğitiminin ve göz hekimi değerlendirmesinin yerine geçmez.
Sıkça sorulan sorular
Lensle tüplü dalış yapılır mı?
Kontakt lensle tüplü dalış pratikte yapılabilir ancak lensin deniz suyuyla temas etmesi enfeksiyon ve tahriş riski taşır. Maske doğru oturduğunda gözler suyla temas etmez; buna rağmen maske su alabilir veya eğitim sırasında çıkarılabilir. Kontakt lens kullanma kararı göz hekimiyle birlikte verilmeli ve numaralı maske alternatifi değerlendirilmelidir.
Lensle denize girilir mi?
Sağlık kuruluşları kontakt lenslerin deniz, havuz, göl ve musluk suyuyla temas ettirilmemesini önerir. Su, göz enfeksiyonuna yol açabilecek mikroorganizmalar içerebilir. Lens kullanmak zorunluysa göz hekimine danışılmalı, su teması en aza indirilmeli ve suya temas eden günlük lens dalıştan sonra çıkarılıp atılmalıdır.
Dalış sırasında lens düşer mi?
Maske sızdırmaz kaldığı sürece kontakt lensin düşmesi beklenmez. Ancak maske su aldığında, tamamen çıkarıldığında veya dalgıç suyun içinde gözlerini açtığında lens kayabilir ya da gözden çıkabilir. Bu ihtimal nedeniyle yedek lens ve gözlük bulundurulmalı; eğitmen ile dalış arkadaşı durumdan önceden haberdar edilmelidir.
Dalış için sert lens mi yumuşak lens mi kullanılır?
Dalış kaynaklarında yumuşak lensler sert ve gaz geçirgen lenslere göre daha uygulanabilir kabul edilir. Sert lensler daha kolay yerinden çıkabilir; bazı gaz geçirgen lenslerde basınç değişimi nedeniyle lens ile kornea arasında kabarcık oluşabilir. Bununla birlikte hiçbir lens türü su temasını güvenli hâle getirmez. Uygun lensi göz hekimi belirlemelidir.
Maske su alırsa kontakt lens çıkarılmalı mı?
Maske su aldığında gözler kapatılarak maske temizlenmeli ve lensin suyla temas edip etmediği değerlendirilmelidir. Temas gerçekleştiyse lens yüzeye çıktıktan sonra temiz ve kuru ellerle çıkarılmalıdır. Günlük lens atılmalı; lens musluk suyuyla yıkanmamalıdır. Ağrı, kızarıklık veya bulanıklık varsa göz sağlığı uzmanına başvurulmalıdır.
Gözlük kullananlar tüplü dalış yapabilir mi?
Evet, gözlük kullanan kişiler tüplü dalış yapabilir. Standart gözlükler maskenin silikon eteğini bozarak su girişine neden olabileceği için genellikle maske altında kullanılmaz. Bunun yerine numaralı dalış maskesi, değiştirilebilir optik camlar, kişiye özel maske camı veya göz hekiminin uygun gördüğü kontakt lens tercih edilebilir.
Astigmatı olanlar numaralı dalış maskesi kullanabilir mi?
Evet, astigmatı olan kişiler için kişiye özel maske camları hazırlanabilir. Hazır optik camlar çoğunlukla miyopi veya hipermetrop değerlerine göre belirli aralıklarla sunulur ve silindir ile aks düzeltmesi sağlamayabilir. Astigmatın derecesine göre optisyen veya göz sağlığı uzmanıyla birlikte özel cam seçeneğinin değerlendirilmesi gerekebilir.
Lazer göz ameliyatından sonra dalış yapılabilir mi?
Göz ameliyatından sonra dalışa dönüş süresi uygulanan yönteme, iyileşme durumuna ve doktorun değerlendirmesine bağlıdır. Göz yüzeyi tamamen iyileşmeden, enfeksiyon riski ortadan kalkmadan ve cerrah açıkça onay vermeden dalış yapılmamalıdır. Sabit bir bekleme süresi herkes için geçerli değildir; kişisel kontrol sonucuna göre hareket edilmelidir.